Zgodnie z art. 34 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, strona samorządowa ma prawo najpóźniej do 31 marca każdego roku proponować podział 1-procentowej rezerwy subwencji ogólnej. W 2026 roku rezerwa ta wynosi 2,2 mld zł. Zgodnie z zapisami ustawowymi, strona samorządowa decyduje o podziale 80% tej kwoty, a o pozostałych 20% decyduje Minister Finansów.
Fundusz solidarnościowy
Strona samorządowa zdecydowała o sposobie podziału rezerwy, a także zaproponowała utworzenie tzw. Funduszu solidarnościowego, by wesprzeć tej samorządy, które nie otrzymały środków rok do roku na poziomie uwzględniającym wskaźnik inflacji, czyli 4%. Dodatkowo proponuje uwzględnić kilka innych czynników, np. liczbę mieszkańców, środki, jakie JST otrzymały w ramach wyrównania dochodów z podatków PIT i CIT za lata 2024-25, a także wskaźnik zamożności w wysokości 100% dla miast na prawach powiatu (w ich przypadku bowiem był on ustalony na poziomie 80%, w przeciwieństwie do wszystkich innych JST).
Zespół ekspertów samorządowych wyliczył, że Fundusz solidarnościowy powinien wynosić około 361 mln zł i dotyczyłby 208 gmin, które otrzymałyby 127 mln zł, 7 miast na prawach powiatu - 150 mln zł i 39 powiatów - 84 mln zł.
Strona samorządowa zaproponowała też, by kwotę 361 mln zł w połowie przeznaczyć z części rezerwy będącej w dyspozycji samorządu terytorialnego (czyli 80% całej rezerwy), a w połowie z części będącej w dyspozycji Ministra Finansów (czyli 20% rezerwy).
Pozostałą kwotę rezerwy proponuje podzielić w proporcji procentowej:
- na drogi lokalne – 40%;
- na pomoc społeczną 33% (25% - na domy pomocy społecznej proporcjonalnie do liczby mieszkańców przyjętych na starych zasadach i 75% - na pieczę zastępczą);
- na zadania związane z edukacją - 27%
Publikujemy listę jednostek samorządu terytorialnego, które według samorządowej propozycji mają otrzymać środki z funduszu solidarnościowego rezerwy - wraz z danymi źródłowymi i załączonymi wyliczeniami.
Propozycję podziału rezerwy przedstawił prezydent Wodzisławia Śląskiego, Mieczysław Kieca jako współprzewoniczący Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego na posiedzeniu 25 marca br. Teraz ruch jest po stronie Ministra Finansów, który musi ustosunkować się do przekazanej propozycji.
Związek Województw RP zgłosił zdanie odrębne w sprawie rezerwy.
hh