Odkrycie potencjału miasta i regionu, wzrost turystów i sprzedaży, integracja mieszkańców, wzmocnienie lokalnej tożsamości i poczucia przynależności - to tylko niektóre z korzyści, jakie wymienia Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego mówiąc o projekcie Polskie Stolice Kultury. Dowiódł tego sukces programu kulturalnego, realizowanego w 2026 roku przez Bielsko-Białą, pierwszą Polską Stolicę Kultury. Dlatego resort ogłasza, że program będzie kontynuowany. Rozpoczęcie pierwszego etapu konkursu na Polską Stolicę Kultury 2030 nastąpi w pierwszej połowie 2027 roku.
- Polskie Stolice Kultury to nie jest konkurs na najlepszy festiwal, to inwestycja w potencjał i przyszłość miasta, ale także regionu. Każda ze stolic realizuje własny program. Bielsko-Biała postawiła na dobrostan, relacje społeczne i jakość życia. Katowice wraz z Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolią, które przejmą tytuł w 2027 roku, przygotowują program „Play!”, zachęcający do szerokiego uczestnictwa w kulturze. Kołobrzeg w 2028 roku pod hasłem „I Sea You” połączy kulturę z naturą, lokalną społecznością i wyzwaniami środowiskowymi. To trzy miasta, trzy różne historie, ale także trzy sposoby myślenia o kulturze. I właśnie to jest ogromną wartością tego programu. Nie narzucamy miastom jednego wzorca, nie chcemy żeby wszystkie były takie same. Chcemy, aby każde z nich mogło pokazać co czyni je wyjątkowym. Dajemy im możliwość opowiedzenia własnej historii i budowania na niej swojej przyszłości – powiedziała Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego podczas konferencji prasowej poświęconej temu tematowi. - Nie zamierzamy poprzestać na trzech pierwszych stolicach. Podjęliśmy decyzję o kontynuacji projektu Polskie Stolice Kultury. Mamy już przygotowane założenia konkursu o tytuł Polskiej Stolicy Kultury 2030. 2 grudnia w Katowicach przedstawimy założenia samorządom i rozpoczniemy ich konsultacje – dodała.
Nowe założenia konkursu na Polską Stolicę Kultury 2030
Konkurs skierowany jest do miast liczących nie więcej niż 500 tys. mieszkańców, które dotychczas nie posiadały tytułu Europejskiej ani Polskiej Stolicy Kultury. Będą w nim mogły wziąć udział zarówno miasta, które mają rozbudowaną infrastrukturę kulturalną, jak i te, które dopiero rozwijają swój potencjał. W nowej formule programu szczególną wagę przykładamy do współpracy. Miasta będą mogły ubiegać się o tytuł samodzielnie, ale też w konsorcjum z samorządowymi instytucjami kultury, lub organizacjami pozarządowymi.
Konkurs będzie składał się z dwóch etapów:
- pierwszy etap - miasta przedstawią swoje wizje rozwoju poprzez kulturę - główne cele, potencjał lokalny, wstępne koncepcje programów artystycznych oraz założenia organizacyjne i finansowe. Niezależna komisja ekspertów wyłoni maksymalnie pięć miast, które przejdą do kolejnego etapu konkursu.
- drugi etap - miasta przygotują szczegółowe programy, uwzględniające m.in. diagnozę lokalnych potrzeb i potencjałów, pogram wydarzeń kulturalnych i artystycznych, działania edukacyjne i społeczne, planowane partnerstwa, budżet, harmonogram oraz oczekiwane rezultaty. W ocenie projektów ważna będzie nie tylko ich wartość artystyczna czy atrakcyjność proponowanych wydarzeń, ale też to, w jaki sposób program odpowiada na potrzeby mieszkańców, wzmacnia lokalne środowiska, buduje partnerstwa i przyczynia się do trwałego rozwoju miasta.
Rozpoczęcie pierwszego etapu konkursu na Polską Stolicę Kultury 2030 nastąpi w pierwszej połowie 2027 roku. Jego zakończenie planowane jest do końca 2028 roku. Kolejne edycje projektu, zmierzające do wyłonienia kolejnych miast z tytułem Polskiej Stolicy Kultury, będą odbywały się co dwa lata.
Finansowanie projektu
Finaliści pierwszego etapu konkursu na Polską Stolicę Kultury 2030 zostaną objęci specjalnym wsparciem w celu przygotowania najbardziej wartościowych wniosków. Będzie to dotacja rozwojowa Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego (po 100 tys. zł) oraz wsparcie w ramach programu rozwojowego Narodowego Centrum Kultury. Obejmie on m.in. szkolenia, warsztaty, doradztwo eksperckie, wymianę doświadczeń oraz działania wspierające planowanie i zarządzanie projektami kulturalnymi.
Miasto, które otrzyma tytuł Polskiej Stolicy Kultury 2030, uzyska dofinansowanie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w wysokości do 10 mln zł, stanowiące maksymalnie 60% kosztów kwalifikowalnych projektu.