Międzymiastowa: eksperci o przyszłości finansów samorządowych
Czy nowa ustawa o dochodach JST rzeczywiście rozwiązuje problemy, czy jedynie „sprzedaje nam kozę”, którą wcześniej do systemu wprowadzono? Kto pomylił potrzeby z możliwościami? Posłuchajcie Międzymiastowej!
W najnowszym odcinku Międzymiastowej podejmujemy temat finansów samorządowych. Rozmowa odbywa się w kluczowym momencie – ostatnie dwa posiedzenia Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego (24 czerwca i 1 lipca) były w całości poświęcono ocenie nowych rozwiązań ustawowych.
W dyskusji, prowadzonej przez Andrzeja Porawskiego, biorą udział:
- Piotr Husejko, skarbnik Poznania,
- Ryszard Grobelny, dyrektor Biura Związku Miast Polskich i wieloletni prezydent Poznania.
Potrzeby a możliwości
Jednym z najmocniejszych punktów dyskusji jest zakwestionowanie samej filozofii nowej ustawy. Eksperci wskazują, że posługiwanie się w dokumentach rządowych terminem „finansowanie potrzeb” jest w obecnej sytuacji oszustwem. W rzeczywistości system finansuje jedynie bardzo ograniczone możliwości samorządów, bazując na wydatkach z lat kryzysowych (2022–2023), kiedy miasta zmuszone były do drastycznych oszczędności, a nawet wyłączania latarni ulicznych.
Dyskryminacja miast na prawach powiatu
Z rozmowy wyłania się alarmujący obraz sytuacji miast na prawach powiatu, które zdaniem gości są systemowo dyskryminowane. Dzieje się tak m.in. za sprawą:
- drastycznej różnicy w nadwyżce operacyjnej: Podczas gdy w województwach wynosi ona 35%, w miastach na prawach powiatu to zaledwie 7%,
- obciążania miast kosztami infrastruktury, edukacji oraz usług, z których korzystają mieszkańcy gmin ościennych
- braku środków na drogi: miasta powiatowe utrzymują drogi krajowe i wojewódzkie w swoich granicach, będąc jednocześnie wykluczonymi z wielu funduszy na ich rozwój.
Miasta skazane na zaciąganie kredytów
Goście odcinka zwracają uwagę, że polskie prawo skazuje miasta na zadłużanie się. O ile budżet państwa może „przejadać” dług, o tyle samorządy mogą zaciągać kredyty wyłącznie na inwestycje, co przy niskiej nadwyżce operacyjnej staje się jedyną drogą rozwoju. Dodatkowym problemem są wadliwe dane GUS, które nie doszacowują realnej liczby mieszkańców miast (w przypadku Poznania to różnica rzędu 100 tysięcy osób), co bezpośrednio przekłada się na niższe dochody z budżetu państwa.
Co dalej? Jakie rozwiązania proponują uczestnicy rozmowy? Posłuchajcie, aby się przekonać!
Cały odcinek dostępny już na:
YouTube:
Spotify: https://open.spotify.com/episode/6JaPXDSU0ViBW5pr8WVa0i?si=bPsjhKVMTfm7GggLlbURhw
POZOSTAŁE ARTYKUŁY
