Pismo „Wspólnota” opublikowało właśnie swój najważniejszy coroczny ranking podsumowujący wydatki inwestycyjne samorządów.

Wśród małych miast wygrała Krynica Morska, a wśród miast powiatowych – Polkowice. W miastach na prawach powiatu na czele jest Świnoujście, a wśród miast wojewódzkich – po raz drugi z rzędu Opole.

Metoda rankingu jest identyczna jak w ubiegłych latach. Pod uwagę wzięto całość wydatków majątkowych poniesionych w ostatnich trzech latach (w tym przypadku 2018–2020). W ten sposób autorzy rankingu – prof. Paweł Swianiewicz i Julita Łukomska chcą uniknąć dużych, chwilowych wahań wskaźnika będącego podstawą rankingu. Wydatki inwestycyjne, zwłaszcza z mniejszych jednostkach, cechują się znaczną cyklicznością. W poszczególnych latach mogą być bardzo wysokie, co wiąże się z realizacją ważnej inwestycji, aby potem okresowo spadać do znacznie niższego poziomu.

Autorzy starają się też uwzględniać wydatki ponoszone przez spółki komunalne. W tym celu od kilkunastu lat rozsyłają ankiety do miast na prawach powiatu. - Wiemy skądinąd, że skala działalności inwestycyjnej spółek komunalnych w mniejszych miastach jest znaczenie mniejsza niż w miastach na prawach powiatu, więc skala błędu wynikającego z oparcia się tylko na danych budżetowych jest tam mniejsza. Niestety oznacza to, że wyniki rankingu nie w pełni oddają sytuację w średnich i małych miastach, w których spółki stanowią istotny element realizacji strategii inwestycyjnych. No cóż, nie gromadzimy w Polsce oficjalnych danych, które pozwoliłyby na uzyskanie takiego pełnego, niezniekształconego obrazu – piszą.

Bardzo trudno było ocenić rok 2020 z punktu widzenia inwestycji samorządowych. „Z jednej strony był to drugi, kolejny rok spadku ich wielkości. W ostatnim roku kończącej się bardzo hojnej dla Polski – dla samorządów w szczególności – perspektywy unijnej, to nie jest dobra wiadomość. Ale z drugiej spadek ten nie był dramatyczny. Do tej pory tylko cztery lata przyniosły lepsze rezultaty. Zważywszy na rok pandemii COVID 19 i inne znane problemy budżetów samorządowych, można to ocenić jako sukces. Spadek dotyczył tym razem wszystkich kategorii jednostek samorządowych. Największy (prawie 12 proc.) był w gminach, a najmniejszy (około 3 proc.) w samorządach wojewódzkich. Przy szybko zmniejszających się nadwyżkach operacyjnych w miastach na prawach powiatu, spadek inwestycji o niespełna 9 proc. można uznać za zadowalający wynik. W przypadku miast na prawach powiatu od wielu lat analizujemy – przy okazji naszego rankingu – nie tylko wydatki budżetowe, ale także inwestycje prowadzone przez spółki miejskie. Także i one minimalnie zmniejszyły się w 2020 roku, ale nadal stanowiły znaczną część inwestycji dużych miast – około 27 proc. wartości wszystkich realizowanych projektów. W niektórych miastach jest to znacznie więcej. Rekordzistami są Kraków (prawie 45 proc. wartości wszystkich inwestycji, a więc projekty prowadzone przez spółki były tylko minimalnie mniejsze niż wartość budżetowych wydatków inwestycyjnych) i Poznań (35 proc.). Ranking wydatków inwestycyjnych to również dobra okazja do przyjrzenia się ewolucji struktury sektorowej projektów samorządowych.”

„Liderzy inwestycji. Ranking wydatków inwestycyjnych samorządów 2018–2020”