Od wielu lat rozmawiamy o rozwoju miast. Analizujemy dane, przygotowujemy strategie i zastanawiamy się, jak odpowiadać na wyzwania, przed którymi stoją dziś polskie samorządy. Coraz wyraźniej widać jednak, że o przyszłości miasta nie decydują pojedyncze inwestycje, ale spójny pomysł na jego rozwój.

Nowa droga, wyremontowana szkoła czy kolejny park są oczywiście potrzebne. Same w sobie nie przesądzą jednak o tym, czy mieszkańcy będą chcieli związać swoją przyszłość właśnie z tym miejscem. Takie decyzje wynikają z całościowej oceny jakości życia.

Dlatego coraz większego znaczenia nabierają projekty zintegrowane. Ich istotą nie jest realizacja wielu działań jednocześnie, lecz połączenie ich wokół jednego celu. Edukacja musi odpowiadać potrzebom lokalnego rynku pracy. Dobra praca powinna iść w parze z dostępnością mieszkań. Mieszkalnictwo wymaga dobrej przestrzeni publicznej, sprawnych usług, bezpieczeństwa i atrakcyjnej oferty spędzania wolnego czasu. Dopiero razem tworzą one spójną ofertę miasta.

To właśnie dlatego projekty realizowane w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast są tak interesujące. Nie dlatego, że umożliwiają realizację kolejnych inwestycji, ale dlatego, że pomagają samorządom prowadzić rozwój w sposób zintegrowany i konsekwentny.

Konsekwencja zamiast przypadkowych projektów

Starachowice są dobrym przykładem takiego podejścia. Nie dlatego, że realizują kolejny projekt finansowany ze środków zewnętrznych. Takich projektów w Polsce nie brakuje. Zwraca uwagę przede wszystkim konsekwencja prowadzonej polityki rozwoju. Realizacja projektu „AkTYwne Miasto. Razem dla rozwoju Starachowic” pokazuje, że kolejne programy nie funkcjonują obok siebie, lecz stają się etapami realizacji długofalowej wizji rozwoju miasta. Dobre projekty nie wyznaczają kierunku rozwoju – są narzędziem jego konsekwentnej realizacji.

Partnerstwo, które działa w obie strony

Programy międzynarodowe to jednak znacznie więcej niż źródło finansowania. To także przestrzeń wymiany doświadczeń pomiędzy miastami. Samorządy spotykają się, dyskutują o podobnych wyzwaniach, pokazują rozwiązania, które sprawdziły się w praktyce, i wspólnie szukają nowych sposobów działania.

Co ważne, taka współpraca ma dziś charakter partnerski. Jeszcze kilkanaście lat temu wyjazdy do miast Europy Zachodniej kojarzyły się głównie z podpatrywaniem dobrych praktyk. Dziś coraz częściej to polskie miasta prezentują rozwiązania, które inspirują zagranicznych partnerów. Mamy się czym dzielić i coraz więcej powodów, by mówić o własnych doświadczeniach.

W najbliższych latach o sukcesie średnich miast będzie decydowała nie liczba zrealizowanych inwestycji, ale umiejętność połączenia ich w spójną i konsekwentnie realizowaną wizję rozwoju.

O tym, jak budować takie zintegrowane podejście do rozwoju miast, dlaczego warto myśleć o edukacji, rynku pracy, mieszkalnictwie i jakości życia jako elementach jednego systemu oraz jak w tę filozofię wpisują się Starachowice, rozmawiamy w kolejnym odcinku podcastu „AkTYwnie o Starachowicach”. Zapraszam do wysłuchania rozmowy.

Piotr Górka