ZMP o trudnej sytuacji w służbie zdrowia
Wobec drastycznie pogarszającej się sytuacji finansowej szpitali Związek Miast Polskich domaga się od Rady Ministrów, Ministra Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia podjęcia działań pilnych i realnie reformujących system ochrony zdrowia.
W podjętym po posiedzeniu Zarządu ZMP w Hrubieszowie stanowisku w sprawie trudnej sytuacji w systemie ochrony zdrowia, które wysłano m.in. do MZ i Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, wskazano, że chodzi o takie działania, które skutecznie powstrzymają pogłębiający się kryzys i chaos, w jakim znalazła się ochrona zdrowia w Polsce.
Kryzys ten nie jest nowym zjawiskiem, lecz efektem kumulacji wieloletnich zaniechań w rozwiazywaniu narastających problemów finansowych, organizacyjnych i kadrowych. Niestety, mimo wzrostu publicznych nakładów na leczenie, poziom dostępności do świadczeń zdrowotnych się nie poprawia.
Wynik Polski w Indeksie Zrównoważonego Rozwoju Systemów Ochrony Zdrowia plasuje nasz kraj na pozycji szóstego najgorzej funkcjonującego i najsłabiej przygotowanego na przyszłe wyzwania systemu opieki zdrowotnej w Unii Europejskiej.
Brak spójnych decyzji rządu, rosnące koszty wynagrodzeń i chaos wokół finansowania świadczeń mogą w najbliższych miesiącach znacząco ograniczyć dostęp do leczenia, szczególnie w szpitalach samorządowych.
Sytuacja finansowa tych szpitali od wielu lat budzi ogromne obawy. Zatory płatnicze w NFZ powodują, że opóźnione są o wiele miesięcy płatności za świadczenia nielimitowane. Zaniżone są wyceny świadczeń oraz ograniczane jest finansowanie nadwykonań. Dodatkowo weszły w życie nowe przepisy powodujące, że finansowanie świadczeń wykonanych ponad limit określony w umowie będzie realizowane dopiero po upływie roku rozliczeniowego, a nie, jak dotychczas, w trybie kwartalnym.
Równocześnie planowana jest likwidacja współczynników 1,07 i 1,06 dla szpitali I i II poziomu systemu podstawowego zabezpieczenia. Wszystko to sprawia, że większość placówek notuje coraz wyższą stratę.
W wielu przypadkach zobowiązania szpitali przewyższają wartość ich majątku, co oznacza realne ryzyko utraty płynności finansowej. Od 2017 roku zobowiązania ogółem szpitalnych samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej wzrosły z 11,75 mld zł do 30,20 mld zł, czyli o 257 proc., a zobowiązania wymagalne z 1,46 mld zł do 5,07 mld zł, czyli aż o 347 proc.!
Potrzebne jest więc uczciwe rozliczanie wykonanych świadczeń oraz realna wycena świadczeń medycznych.
Programy naprawcze przygotowane przez te szpitale nie przyniosą efektu, jeśli nie będą wsparte realnymi instrumentami pomocowymi ukierunkowanymi na stabilizację sytuacji finansowej i spłatę zobowiązań. Nie można uznać, że konkurs projektów w ramach środków z Funduszu medycznego wspiera konieczną obecnie restrukturyzację naprawczą w podmiotach leczniczych.
Wynagrodzenia personelu medycznego powinny być godne i adekwatne do skali zaangażowania w wykonywanie obowiązków zawodowych. Jednakże, utrzymanie obecnego mechanizmu podwyżkowego oznacza tylko w 2026 roku dodatkowe koszty na poziomie 12 miliardów złotych, czyli więcej niż prognozowany w tym roku wzrost wpływów ze składki zdrowotnej. Wzrost płac w ochronie zdrowia będzie ponad dwukrotnie wyższy niż wzrost płacy minimalnej i ponad czterokrotnie wyższy od wzrostu płac w sferze budżetowej.
Naszym zdaniem, każdorazowe ustawowe podwyższenie minimalnych wynagrodzeń w ochronie zdrowia powinno być powiązane z takim zwiększeniem finansowania ze strony NFZ, aby koszty podwyżek zostały w całości pokryte z tego źródła.
Uważamy także, że powinno się uporządkować przepisy dotyczące czasu pracy lekarzy, wysokości ich maksymalnego wynagrodzenia oraz limitów miejsc rezydenckich, szczególnie w deficytowych specjalnościach.
Za Zarząd
(-) Arkadiusz Chęciński
WICEPREZES ZWIĄZKU
Hrubieszów, 3 lipca 2026 r.
POZOSTAŁE ARTYKUŁY
