Każdy zeszyt to redakcyjna synteza serii webinarów z jednego obszaru — konkretne wnioski i rekomendacje w formie przystępnej, interaktywnej publikacji przydatnej dla wszystkich, nie tylko uczestników programu.

Zeszyt 3 to przewodnik dla samorządów i jednostek pomocy społecznej. Dotyczy kwestii wykluczenia, migracji i integracji społecznej. Autorzy podpowiadają, jak dotrzeć do mieszkańców, których system nie widzi — od diagnozy wykluczenia po politykę wobec cudzoziemców.

Wykluczenie jest procesem, a nie stanem – jednostki lub grupy zostają w nim marginalizowane, izolowane lub wyłączane z pełnego uczestnictwa w życiu społecznym, ekonomicznym, kulturalnym lub politycznym. Diagnoza rejestrująca wyłącznie stan końcowy widzi mniej niż obejmuje samo zjawisko i pomija osoby, wobec których proces dopiero się toczy. Stąd praktyczna konsekwencja dla całego zeszytu: pytanie o skalę zjawiska i pytanie o wielkość własnego zasobu to dwa różne pytania, a urzędy najczęściej zadają to drugie.

Zeszyt obejmuje dwa obszary, w których ten sam błąd możliwy jest do pokazania i naprawienia. Rozdział I dotyczy diagnozy społecznej i pracy z osobami zagrożonymi wykluczeniem — od pochodzenia liczb, przez różnicowanie grup, po zasady wejścia do usług, które miasto już prowadzi. Rozdział II dotyczy obecności cudzoziemców i przejścia od reagowania kryzysowego do zwykłego planowania usług. Łączy je rola urzędu: w obu przypadkach chodzi o dotarcie do odbiorcy, którego system nie widzi. W obu przypadkach odpowiedź brzmi tak samo — przez pośredników spoza urzędu, metodą pytania „kto jeszcze mógłby pomóc dotrzeć do tej grupy”.

Poza zakresem tej publikacji pozostaje partycypacja rozumiana jako współdecydowanie mieszkańców o sprawach publicznych. To osobny proces, z osobnym zestawem narzędzi, który będzie tematem odrębnego zeszytu.

Publikacja adresowana jest do przedstawicieli samorządów odpowiadających za politykę społeczną, rewitalizację, oświatę oraz współpracę z organizacjami pozarządowymi. Drugim adresatem jest kadra jednostek organizacyjnych pomocy społecznej: ośrodków pomocy społecznej, centrów usług społecznych, podmiotów prowadzących usługi opiekuńcze i organizacji pozarządowych.

Treść „Zeszytu” opracowano na podstawie czterech webinarów zrealizowanych między kwietniem 2024 a czerwcem 2025 roku przez ekspertów Związku Miast Polskich.- w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast, dofinansowanego przez Fundusze Szwajcarskie wspierające zmniejszanie różnic gospodarczych i społecznych w Unii Europejskiej oraz przez budżet państwa.

Zapraszamy do lektury!

Pobierz Zeszyt 2: https://wsparciemiast.pl/polityka-spoleczna/