Program „Zielona transformacja” jest jednym z 8 polskich programów, finansowanych z Funduszy EOG i Funduszy Norweskich w IV edycji na lata 2021-2028, których głównym celem jest zmniejszanie różnic ekonomicznych i społecznych w Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG). Program ma także wzmacniać współpracę bilateralną pomiędzy Państwami-Darczyńcami (Islandia, Liechtenstein, Norwegia), a Państwami-Beneficjentami, w tym Polską.

Operatorem Programu jest Ministerstwo Klimatu i Środowiska, przy wsparciu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Celem Programu jest przyspieszenie zielonej transformacji w kierunku bardziej zrównoważonego społeczeństwa. W ramach Programu planowane jest ogłoszenie 9 naborów otwartych (konkursy) oraz wdrożenie 11 projektów predefiniowanych (pozakonkursowych), a także realizacja inicjatyw bilateralnych w ramach Funduszu Współpracy Dwustronnej (900 tys. EUR).

Na realizację Programu przeznaczono ponad 807 mln zł, w tym 680 mln zł grantów pochodzących z Funduszy EOG. Program obejmuje działania w obszarach klimatu, energii, ochrony przyrody oraz gospodarki o obiegu zamkniętym.

Pierwsze konkursy będą dotyczyć magazynowania energii dla rozwoju OZE, ochrony bioróżnorodności i ekosystemów oraz gospodarki o obiegu zamkniętym w sektorze budownictwa.

Program umożliwi realizację projektów we współpracy z partnerami z Norwegii, Islandii i Liechtensteinu. Wymiana doświadczeń i korzystanie z dobrych praktyk wypracowanych w państwach-darczyńcach mają stanowić istotny element realizowanych przedsięwzięć.

- Program „Zielona Transformacja” ma ambitny, szeroki zakres i odpowiada na powiązane ze sobą wyzwania w zakresie bezpieczeństwa, w tym klimatyczne, energetyczne, przyrodnicze i zasobowe. Jego ambicją jest nie tylko finansowanie pojedynczych inwestycji, lecz także tworzenie trwałych warunków dla dalszej transformacji: rozwijanie kompetencji, poprawa dostępu do danych, przygotowanie narzędzi dla administracji i samorządów oraz wspieranie rozwiązań opartych na wiedzy - powiedział wiceminister Krzysztof Bolesta podczas konferencji inaugurującej Program “Zielona Transformacja”.

Inwestycje ważne dla mieszkańców i samorządów

Program będzie wspierał przedsięwzięcia pomagające zwiększać odporność miast na zmiany klimatu. Wśród planowanych działań znajdują się projekty związane z retencją wód opadowych, rozwojem zielonej infrastruktury oraz rozwiązaniami opartymi na przyrodzie. Wsparcie będzie mogło zostać przeznaczone również na działania edukacyjne zwiększające świadomość klimatyczną.

Rozwój lokalnej energetyki i nowoczesnych rozwiązań

Znacząca część środków zostanie skierowana na rozwój społeczności energetycznych, odnawialnych źródeł energii oraz magazynowania energii. Program przewiduje także wsparcie przygotowania projektów związanych z technologiami wychwytywania, wykorzystania i składowania dwutlenku węgla (CCUS). Działania te mają wspierać rozwój nowoczesnych rozwiązań energetycznych oraz wzmacniać potencjał lokalnych inicjatyw energetycznych.

- Program łączy działania lokalne z rozwiązaniami systemowymi. Projekty wybierane w naborach będą odpowiadać na konkretne potrzeby miast, samorządów, przedsiębiorstw, instytucji publicznych, jednostek naukowych i organizacji społecznych. Równolegle projekty predefiniowane będą rozwijać m.in. edukację klimatyczną, narzędzia dla samorządów, potencjał Polski w zakresie technologii wychwytywania, wykorzystania i składowania CO2 i geotermii, cyfryzację procedur środowiskowych, monitoring przyrody oraz zielone zamówienia publiczne - powiedział wiceminister Krzysztof Bolesta.

Wsparcie dla przyrody i gospodarki o obiegu zamkniętym

Program obejmie również przedsięwzięcia służące ochronie ekosystemów i bioróżnorodności, tworzeniu nowych rezerwatów przyrody oraz rozwojowi monitoringu przyrodniczego. Finansowane będą także działania związane z gospodarką o obiegu zamkniętym, w tym zamykaniem obiegu wody, cyrkularnością w budownictwie oraz zielonymi zamówieniami publicznymi.

Pierwsze nabory już wkrótce

W pierwszej kolejności uruchamiane będą nabory dotyczące magazynowania energii dla rozwoju OZE, ochrony bioróżnorodności i ekosystemów oraz gospodarki o obiegu zamkniętym w sektorze budownictwa. O wsparcie będą mogły ubiegać się m.in. jednostki samorządu terytorialnego, instytucje publiczne, przedsiębiorstwa, organizacje pozarządowe oraz jednostki naukowe i badawcze.

Aktualne informacje o Programie „Zielona Transformacja” oraz planowanych naborach są publikowane na stronie programu EEA and Norway Grants Polska.