Związek Miast Polskich

Związek Miast Polskich wielokrotnie zabierał głos w kwestii zmian granic miast, zwłaszcza tych, których rozwój został sztucznie ograniczony przez doraźnie poprowadzone granice administracyjne, i apelował o systemową korektę zasadniczego podziału terytorialnego kraju w tym zakresie. Podkreślaliśmy, że zmiany granic gmin wynikają z przebiegu procesów rozwojowych, których efektem są zmiany charakteru poszczególnych obszarów, a które zmuszają do innego sposobu zarządzania sprawami lokalnymi. Zdaniem Związku, zmianom granic powinno towarzyszyć przestrzeganie dwóch kardynalnych zasad: „decydujące znaczenie w procesie konsultacji dotyczących poszczególnych wniosków powinna mieć opinia mieszkańców terenu, którego dotyczy zmiana” oraz „gmina, która przejmuje dany obszar, powinna przejąć pełną odpowiedzialność za prowadzone na nim działania rozwojowe, w tym zobowiązania, wynikające z realizowanych tam inwestycji”. Jak wielokrotnie wskazywaliśmy w naszych stanowiskach (https://www.miasta.pl/strefa-d...; https://www.miasta.pl/strefa-d...), częstotliwość wniosków o dokonanie zmian w podziale administracyjnym byłaby znacznie mniejsza, gdyby do systemu prawnego wprowadzono mechanizmy współdziałania gmin (i powiatów) w zakresie koordynacji rozwoju lokalnego, zwłaszcza w miejskich obszarach funkcjonalnych: metropoliach i mniejszych aglomeracjach.

Podczas konferencji „Efektywność zasadniczego podziału administracyjnego - sytuacja miast”, która odbędzie się w Tczewie 17 marca 2026 r. w Fabryce Sztuki (ul. 30 stycznia 4) w godz. 10:00 - 14:00, zostanie omówiona efektywność podziału administracyjnego w kontekście ekonomicznym - prof. Jerzy Hausner i funkcjonalnym - dr Anna Kurniewicz (NIST), a także z uwzględnieniem kryteriów konstytucyjnych, takich jak więzi społeczne, gospodarcze lub kulturowe – dr Adrian Misiejko oraz zdolności wykonywania zadań - prof. Tomasz Kaczmarek (tbc). Wzmocni te głosy prof. Jakub Szlachetko, który zaprezentuje kontekst współpracy.

Uczestnicy konferencji będą mogli wysłuchać wystąpienia Andrzeja Porawskiego, dyrektora Biura ZMP pt. „Miasta w reformie 1989/90 i w III RP” oraz zapoznać się ze studiami przypadków z Rzeszowa, Sanoka i Zielonej Góry.

Miasto Tczew otrzymało oficjalne wsparcie Związku Miast Polskich dla inicjatywy poszerzenia granic administracyjnych. Proponowane zmiany obejmują obszary, które w praktyce od lat funkcjonują jako część miejskiej przestrzeni. Celem planowanego poszerzenia granic jest uporządkowanie przestrzeni i zapewnienie spójnego, zrównoważonego rozwoju miasta. To naturalny etap w historii Tczewa, który od ponad wieku rozwija się poprzez stopniowe włączanie okolicznych miejscowości. W trakcie konferencji Łukasz Brządkowski, prezydent miasta przedstawi rolę Tczewa w regionie i potrzeby miasta, a dr Daniel Budzeń z ZMP zaprezentuje wskaźniki finansowe obrazujące tę sytuację.

Podsumowaniem spotkania ma być dyskusja na temat konieczności zmian w podziale administracyjnym z punktu widzenia kraju oraz miasta Tczewa.