Podpisanie umowy 30 października br. poprzedził blisko rok przygotowań, rozmów i uzgodnień. Proces poszukiwania odpowiedniego partnera i nawiązywania relacji prowadził Związek Miast Polskich, szwajcarskie Stowarzyszenie Enco Urbaplan oraz Ambasada Szwajcarii w Polsce. Dzięki zaangażowaniu tych instytucji możliwe było zainicjowanie kontaktów, poznanie potencjału obu samorządów oraz określenie obszarów, w których współpraca może przynieść obopólne korzyści. Kolejne miesiące poświęcono na uzgodnienie zakresu partnerstwa i wypracowanie zapisów umowy, tak aby porozumienie odpowiadało rzeczywistym potrzebom obu miast i tworzyło podstawy do długofalowych działań.
Jarosław i Yverdon-les-Bains mają własną historię, tożsamość i specyfikę, jednak mierzą się również z podobnymi wyzwaniami związanymi z funkcjonowaniem współczesnych miast. Należą do nich poprawa efektywności energetycznej, rozwój zrównoważonego transportu, zapewnienie dostępności usług społecznych, bezpieczeństwo przestrzeni publicznych oraz utrzymanie atrakcyjnych centrów miejskich. Ważnym punktem wspólnym jest podejście do rozwoju miasta, w którym istotną rolę odgrywają potrzeby mieszkańców, jakość usług publicznych, ochrona środowiska i aktywność lokalnej społeczności. To właśnie wokół tych zagadnień skoncentrowano zapisy umowy.
Umowa partnerska wskazuje sześć dziedzin, w których miasta będą prowadzić dialog, wymieniać doświadczenia i poszukiwać rozwiązań możliwych do wykorzystania w lokalnych warunkach.
Efektywność energetyczna i odnawialne źródła energii
Współpraca obejmie wymianę wiedzy dotyczącej modernizacji oświetlenia ulicznego, poprawy efektywności energetycznej budynków publicznych oraz zarządzania energią w miastach. Istotnym zagadnieniem będzie wykorzystanie odnawialnych źródeł energii, ograniczanie zużycia energii i emisji CO₂. Jarosław będzie miał możliwość poznania szwajcarskich doświadczeń w zakresie planowania i wdrażania rozwiązań sprzyjających zrównoważonemu rozwojowi.
Transport publiczny i transport niezmotoryzowany
Partnerzy będą wymieniać się doświadczeniami dotyczącymi rozwoju niskoemisyjnego transportu publicznego, wykorzystania ekologicznych autobusów oraz promowania przemieszczania się pieszo i rowerem. Współpraca obejmie również projektowanie bezpiecznej infrastruktury komunikacyjnej, w tym tras rowerowych, ciągów pieszych i kładek dla pieszych.
Zdrowie i opieka społeczna
W tym obszarze najważniejsze będą rozwiązania służące osobom zagrożonym wykluczeniem społecznym. Wymiana doświadczeń obejmie organizację i rozwój usług świadczonych przez ośrodki wsparcia, innowacyjne formy pomocy społecznej, promocję zdrowia oraz działania terapeutyczne. Celem będzie poznanie modeli wsparcia, które mogą być dostosowane do potrzeb mieszkańców obu miast.
Tworzenie przyjaznych mieszkańcom przestrzeni miejskich
Współpraca dotyczyć będzie projektowania dostępnych, atrakcyjnych i przyjaznych przestrzeni publicznych, odpowiadających na potrzeby różnych grup mieszkańców. Partnerzy będą dzielić się doświadczeniami w zakresie rewitalizacji, organizacji wydarzeń społecznych i kulturalnych oraz tworzenia miejsc sprzyjających integracji i aktywności obywatelskiej.
Bezpieczeństwo publiczne
Kolejnym obszarem będzie wymiana dobrych praktyk dotyczących utrzymania porządku publicznego, profilaktyki oraz współpracy służb miejskich z lokalną społecznością. Szczególną uwagę poświęcono obecności służb w przestrzeni publicznej, rozpoznawaniu potrzeb mieszkańców i działaniom, które przyczyniają się do wzrostu poczucia bezpieczeństwa.
Ożywienie gospodarcze centrów miast i wsparcie lokalnych przedsiębiorców
Oba samorządy dostrzegają wyzwania związane ze zmianami w handlu i zachowaniach konsumentów, w tym rozwojem sprzedaży internetowej. Dlatego współpraca obejmie poszukiwanie rozwiązań wspierających lokalną przedsiębiorczość, zwiększających atrakcyjność centrów miast oraz zachęcających mieszkańców i odwiedzających do korzystania z lokalnych usług i oferty handlowej.
Podstawową formą realizacji partnerstwa będą wzajemne wizyty studyjne przedstawicieli obu miast. Pozwolą one na bezpośrednie poznawanie funkcjonujących rozwiązań, spotkania z ekspertami, pracownikami samorządowymi i lokalnymi interesariuszami. Umowa przewiduje także organizację warsztatów tematycznych, seminariów, spotkań roboczych, konsultacji eksperckich oraz spotkań online i webinariów. Szczególne znaczenie będzie miało poznawanie szwajcarskich praktyk związanych z angażowaniem mieszkańców w procesy decyzyjne, prowadzeniem konsultacji społecznych, współtworzeniem polityk lokalnych i rozwijaniem społeczeństwa obywatelskiego. Ważnym elementem będzie możliwość konfrontowania tych doświadczeń z rozwiązaniami stosowanymi w Jarosławiu.
