Decyzję o ustanowieniu obecnego roku tak szczególnymi rokiem – 600-lecia miasta radni Wałbrzycha podjęli w listopadzie. W uzasadnieniu uchwały napisali:
Rok 2026 stanowi wyjątkową i doniosłą datę w dziejach Wałbrzycha. Mija wówczas 600 lat od pierwszej udokumentowanej wzmianki o mieście w 1426 roku. Jest to jedna z najistotniejszych dat w historii Wałbrzycha – moment symboliczny, potwierdzający jego istnienie, tożsamość oraz początki rozwoju miejskiego.
Przez sześć stuleci Wałbrzych przeszedł drogę od niewielkiej osady po nowoczesne miasto o bogatej kulturze, zróżnicowanej gospodarce i silnej świadomości lokalnej. Jego historia obejmuje zarówno intensywny rozwój przemysłowy związany z górnictwem, produkcją porcelany i włókiennictwem, jak i głębokie przemiany społeczne, urbanistyczne i kulturowe, które ukształtowały współczesny charakter miasta. Wałbrzych — niegdyś jeden z najważniejszych ośrodków przemysłowych Dolnego Śląska —w ostatnich dekadach stał się również prężnym centrum turystycznym, edukacyjnym i kulturalnym, a jego dziedzictwo stanowi fundament dalszego rozwoju.
Ustanowienie roku 2026 „Rokiem 600-lecia Miasta Wałbrzycha” pozwoli uhonorować wielowiekową tradycję, oddać należny hołd wszystkim pokoleniom wałbrzyszan oraz podkreślić ciągłość i siłę lokalnej wspólnoty. Wpisze się także w szerszą strategię budowania pozytywnego wizerunku miasta, integrując mieszkańców wokół wspólnej historii oraz sprzyjając popularyzacji wałbrzyskiego dziedzictwa w kraju i poza jego granicami.
Rok jubileuszowy stworzy przestrzeń do organizacji wydarzeń naukowych, kulturalnych, edukacyjnych i społecznych, które pozwolą przypomnieć bogactwo przeszłości, a zarazem zaprezentować nowoczesny, dynamiczny Wałbrzych jako miasto otwarte, ambitne i gościnne. Umożliwi również wzmocnienie tożsamości lokalnej i poczucia dumy z miejsca, które — dzięki pracy i zaangażowaniu wielu pokoleń - nieustannie rozwija się i z odwagą patrzy w przyszłość.
Z tych względów przyjęcie uchwały o ustanowieniu roku 2026 „Rokiem 600-lecia Miasta Wałbrzycha” jest w pełni zasadne i pożądane, a jej realizacja stanie się ważnym elementem celebracji jednej z najpiękniejszych i najbardziej symbolicznych rocznic w historii Wałbrzycha.
Rok 1426 to symboliczna data - z niego pochodzi historyczny dokument dotyczący miasteczka, które liczyło około 200 mieszkańców i stało się własnością rodu Czetrittz, choć i wcześniej pojawiały się wzmianki świadczące o jego istnieniu, a wskazujące nawet na rok 1191.
W Wałbrzychu wspomnienie tamtych wydarzeń będzie celebrowane przez cały rok jubileuszu. W styczniu Miasto pochwaliło się, że właśnie powstaje w Wałbrzychu nowa powieść kryminalna, którą pisze Marek Krajewski. Powieść, którą pisze, będzie pierwszą częścią trylogii wałbrzyskiej. Pisarz podczas spotkania z dziennikarzami podzielił się jej fragmentem. Jej akcja rozpoczyna się w 1926 roku, kiedy do Wałbrzycha przyjeżdża lekarz psychiatra z Wrocławia, Herbert Anwald, który pojawił się na chwilę w powieści „Śmierć w Breslau”, ale potem nie było go już w prozie Marka Krajewskiego. Premiera wałbrzyskiej powieści planowana jest na maj.
Jakie jeszcze wydarzenia zaplanowano na rok 600-lecia miasta?
- Marzec i kwiecień będą czasem spotkań historycznych i edukacyjnych, wykładów i gier terenowych poświęconych dziejom Wałbrzycha.
- Maj ma już być czasem wyjścia w miasto i pierwszych imprez sportowych - będzie Kwietna Majówka z Festiwalem Kwiatów, będzie bike maraton i nowa odsłona Nocy Muzeów. Zacznie się wtedy celebrowanie innych ważnych rocznic: 80-lecia wałbrzyskiego sportu i setnej rocznicy urodzin Józefa Wiłkomirskiego.
- Czerwiec rozpocznie duży miejski dzień dziecka w Aqua Zdroju, będzie druga edycja Biegu Nocy Świętojańskiej oraz Potrójnej Korony Wałbrzycha, do tego rozszerzona formuła turnieju koszykówki ulicznej Alkatraz z koncertem hip-hopowym. W pierwszy dzień wakacji na stadionie Kusocińskiego na Piaskowej Górze pojawi się nowa impreza pod hasłem Lata Start adresowana do uczniów.
- W lipcu i sierpniu ma zostać posadzonych w różnych lokalizacjach 600 młodych dębów. We współpracy z Filharmonią Sudecką odbywać się będą koncerty plenerowe muzyki poważnej. Do 600-lecia ma także nawiązać impreza Olgi Tokarczuk Góry Literatury. Na początek lata ma zostać przeniesiony Festiwal Kreatywnej Wyobraźni - pikniki, leżaki i spotkania na Placu Teatralnym i w Parku Sobieskiego.
- Wrzesień: w tym miesiącu nastąpi kulminacja wydarzeń, jego pierwszy weekend (5-6) upłynie pod znakiem Toyota Eko Półmaratonu, a w kolejny weekend (11-13) zaplanowano Dni Wałbrzycha w specjalnym wydaniu i w zupełnie nowym miejscu. W dalszym ciągu miesiąca zostanie otwarta nowa turystyczna trasa w sortowni Starej Kopalni.
- Październik: w tym miesiącu zaplanowano imprezy już znane - targi vintage i giełdę porcelany. A Biblioteka „Pod Atlantami” zaprosi na wspólne spotkanie autorów powieści związanych z Wałbrzychem.
- W listopadzie ma nastąpić najważniejsze wydarzenie roku, czyli otwarcie Muzeum Wałbrzyszan w Starej Kopalni.
- Na grudzień zaplanowano obchody stulecia Pałacu Albertich, pałeczkę przejmie zatem ponownie Muzeum Porcelany. Będzie też oczywiście Barbórka.
Jak zapowiada koordynatorka roku jubileuszu Kamila Świerczyńska, wiele tradycyjnych imprez ma zyskać nowy wymiar. Mają się pojawiać w różnych dzielnicach. Szczegółów będzie się można dowiedzieć z nowej strony internetowej poświęconej 600-leciu miasta. Listę imprez ma uzupełnić wystawa plenerowa archiwalnych zdjęć Wałbrzycha i wystawa retrospektywna o mieszkańcach, będzie publikacja albumu ze współczesnymi fotografiami Wałbrzyszan i ich miasta, będzie pamiątkowy mural.
Prezydent Wałbrzycha Roman Szełemej podkreśla, że celebrowanie 600-lecia jest adresowane do Wałbrzyszan, ale w równym stopniu także do tych, którzy Wałbrzycha nie znają, nigdy tu nie byli i nie sądzą, żeby tu mogło być coś interesującego. Żeby zmienili zdanie.