Związek Miast Polskich

Podczas spotkań Akademii samorządowcy dowiadują się, jak globalne wyzwania – takie jak zmiana klimatu, bezpieczeństwo żywnościowe czy zdrowie mieszkańców – można przekładać na konkretne lokalne działania. Projekt wspiera samorządy w wykorzystywaniu lokalnych polityk żywnościowych jako narzędzia rozwoju – wzmacniania lokalnej gospodarki, poprawy jakości życia mieszkańców i zwiększania odporności gmin i miast.

Żywność wciąż rzadko jest traktowana jako odrębny obszar polityki samorządowej. W praktyce miasta i gminy codziennie podejmują decyzje wpływające na sposób jej produkcji, zakupu, dystrybucji, wykorzystania i zagospodarowania.

Samorządy organizują żywienie w szkołach i innych placówkach publicznych, prowadzą targowiska, zarządzają gruntami i lokalami, odpowiadają za pomoc społeczną, edukację, gospodarkę odpadami, rozwój lokalny oraz przygotowanie na sytuacje kryzysowe. Każde z tych działań wpływa na lokalny system żywnościowy.

Instytut Strategii Żywnościowych „Grunt” zaprasza do udziału w II edycji Akademii Polityk Żywnościowych – cyklu pięciu spotkań online poświęconych praktycznym możliwościom działania miast i gmin.

Dla kogo?

Zaproszenie do udziału skierowane jest przede wszystkim do przedstawicielek i przedstawicieli:

urzędów miast i gmin;
wydziałów odpowiedzialnych za strategię, środowisko i klimat, zieleń miejską, edukację, politykę społeczną oraz zarządzanie kryzysowe;
jednostek organizacyjnych samorządów;
organizacji społecznych i lokalnych inicjatyw;
środowisk eksperckich i badawczych;
podmiotów zainteresowanych rozwojem miejskiego rolnictwa i lokalnych systemów żywnościowych.

Dlaczego warto zajmować się żywnością na poziomie lokalnym?

Tematem przewodnim tegorocznej edycji jest „Żywność i bezpieczeństwo”. Zmiana klimatu, ekstremalne zjawiska pogodowe, niestabilna sytuacja geopolityczna i zakłócenia w łańcuchach dostaw pokazują, że bezpieczeństwo żywnościowe nie może być rozpatrywane wyłącznie na poziomie państwa. Skutki kryzysów odczuwane są lokalnie, a to samorządy znajdują się najbliżej mieszkańców, instytucji publicznych, lokalnych przedsiębiorców i organizacji udzielających pomocy.

Znaczenie tego obszaru potwierdza również konkretny zapis ustawy z 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej. Zgodnie z jej art. 33 ust. 3 wójt, burmistrz lub prezydent miasta zapewnia zasoby niezbędne do wykonywania przez co najmniej trzy dni zadań ochrony ludności i obrony cywilnej, m.in. w zakresie zapewnienia dostępu do wody i żywności.

Przygotowanie miasta na sytuacje kryzysowe nie powinno jednak ograniczać się do gromadzenia zapasów ani oznaczać tworzenia od podstaw kosztownego, odizolowanego systemu. Odporność można budować również poprzez wzmacnianie zasobów potrzebnych mieszkańcom na co dzień: lokalnych producentów i rynków, targowisk, stołówek i kuchni, sprawnej logistyki, miejskiego rolnictwa, organizacji społecznych oraz współpracy pomiędzy instytucjami.

Dobrze zaprojektowana polityka żywnościowa pozwala jednocześnie:

budować wiedzę, praktyczne kompetencje oraz relacje pomiędzy lokalnymi instytucjami i mieszkańcami;
zwiększać gotowość miasta na zakłócenia i sytuacje kryzysowe;
poprawiać jakość żywienia w placówkach publicznych;
wspierać lokalnych producentów, przedsiębiorców i krótkie łańcuchy dostaw;
ograniczać marnowanie żywności i lepiej wykorzystywać jej nadwyżki;
realizować cele zdrowotne, społeczne, edukacyjne i środowiskowe.