Komisja przyjęła stanowiska w następujących sprawach:

1. w sprawie ponoszenia kosztów urlopów dla poratowania zdrowia przysługujących niektórym grupom zawodowym ze szczególnym uwzględnieniem nauczycieli, jako pracowników jednostek oświatowych, dla których organem prowadzącym jest Prezydent, Burmistrz, Wójt i Starosta

W uzasadnieniu do stanowiska Komisja podkreśla, że z uwagi na perspektywę malejących dochodów jednostek samorządu terytorialnego, niepewną kwotę potrzeb oświatowych, zmieniającą się strukturę wiekową kadry nauczycielskiej, która korzysta z przyznanych jej uprawnień oraz kolejnych obciążeń samorządów wynikających z aktualnej polityki oświatowej państwa, wnosi o zmianę dotyczącą źródła finansowania urlopów dla poratowania zdrowia nauczycieli ze środków jednostek samorządu terytorialnego na budżet państwa ze wskazaniem na Zakład Ubezpieczeń Zdrowotnych (ZUS), analogicznie do zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego.

2. w sprawie zmiany zapisów ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej w zakresie obowiązków wójtów, burmistrzów i prezydentów miast dotyczących zapewnienia żywności i leków mieszkańcom w miejscach schronienia w pierwszych 72 godzinach

Zdaniem Komisji, zgodnie z aktualnymi przepisami, Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej nakłada na organy samorządu terytorialnego obowiązek organizowania miejsc tymczasowego schronienia i schronów oraz zapewnienia warunków bytowych ludności w sytuacjach zagrożenia. Pojęcie „warunków bytowych” obejmuje w praktyce m.in. żywność, wodę, środki higieniczne, leki niezbędne do ratowania zdrowia i życia. Przepisy nie precyzują jednak jakiego rodzaju żywność ma być zapewniona mieszkańcom, w jakiej ilości, dla jakiej grupy wiekowej, w odniesieniu do indywidualnych diet, alergii i wymogów medycznych, jak długo gmina ma zabezpieczać środki, jaki jest zakres odpowiedzialności mieszkańca za własne leki i żywność specjalistyczną. Powoduje to poważne rozbieżności interpretacyjne i przerzuca na samorządy obowiązki, których nie są w stanie organizacyjnie ani finansowo wykonać, szczególnie w pierwszych 72 godzinach kryzysu – czasie absolutnie kluczowym dla przetrwania ludności. Komisja Małych Miast ZMP wnioskuje o wprowadzenie obowiązku posiadania przez mieszkańców indywidualnych zapasów żywności i leków na 72 godziny. W ustawie powinien znaleźć się wyraźny zapis, że każdy mieszkaniec jest zobowiązany do zgromadzenia w miejscu zamieszkania zapasów żywności, wody i leków adekwatnych do swojego stanu zdrowia na okres minimum 72 godzin. Zapasy te mieszkaniec winien zabrać ze sobą podczas ewakuacji lub przemieszczenia do miejsca tymczasowego schronienia. Zadaniem gminy powinna być organizacja i funkcjonowanie miejsc schronienia, lecz nie pełne zabezpieczenie indywidualnych diet i terapii farmakologicznych.

3. w sprawie poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych

W stanowisku Komisja wnioskuje o włączenie do obowiązku osiągnięcia poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych instalacji odbierających i przetwarzających odpady komunalne, a także odpadów zebranych w ramach systemu kaucyjnego

4. w sprawie zmiany przepisów ustawy o ochronie ludności oraz obronie cywilnej w zakresie obowiązku przygotowania schronów oraz miejsc tymczasowego schronienia przez jednostki samorządu terytorialnego

W stanowisku Komisja postuluje zmianę przepisów ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej oraz aktów wykonawczych w taki sposób, aby wprowadzić na poziomie centralnym katalog typowych projektów budowlanych budowli ochronnych (schronów, miejsc ukryć, obiektów zbiorowej ochrony), przygotowany przez administrację rządową we współpracy z instytutami badawczymi oraz samorządami. Projekty te powinny uwzględniać różne warunki lokalne (rodzaj gruntu, wysoki poziom wód gruntowych, zróżnicowanie terenu), być dostosowane do różnych lokalizacji (miasto – wieś; zabudowa zwarta – rozproszona), mieć warianty podłączenia do infrastruktury: woda, kanalizacja, energia elektryczna, łączność.

Członkowie Komisji postanowili również zwrócić się do Zarządu Związku z propozycją podjęcia inicjatywy zmierzającej do stworzenia i wdrożenia cyfrowej legitymacji samorządowca, funkcjonującej w ramach aplikacji mObywatel. Proponowane rozwiązanie nie stanowi kolejnego dokumentu, lecz wprowadza nową warstwę systemową w administracji publicznej – cyfrową tożsamość instytucjonalną osób pełniących funkcje publiczne w jednostkach samorządu terytorialnego. Zdaniem Komisji brak takiego rozwiązania powoduje praktyczne trudności w zakresie:

• potwierdzania statusu w kontaktach z obywatelami i instytucjami,
• realizacji czynności służbowych poza siedzibą urzędu,
• współpracy pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego.

Jednocześnie postępująca cyfryzacja administracji publicznej nakłada na samorządy obowiązek korzystania z systemów państwowych, takich jak e-Doręczenia czy Krajowy System e-Faktur (KSeF). W obecnym modelu dostęp do tych systemów odbywa się najczęściej przy wykorzystaniu prywatnych środków identyfikacji (np. Profilu Zaufanego przypisanego do osoby fizycznej).

Członkowie Komisji ustalili, że kolejne posiedzenie odbędzie się stacjonarnie w dniach 8-10 czerwca br.

(-) Jolanta Hałas
Zastępca dyrektora Biura
Związku Miast Polskich