W 2018 r. Związek realizował z miastami projekty w różnych dziedzinach. Celem było dostarczenie miastom narzędzi efektywnego zarządzania rozwojem oraz tworzenie platform wymiany doświadczeń i wiedzy.

Nowy predefiniowany projekt norweski
W ścisłej współpracy z Ministerstwem Inwestycji i Rozwoju Związek przygotowuje się do rozpoczęcia w roku 2019 realizacji projektu „predefiniowanego” ze środków Mechanizmu Finansowego EOG 2014-2020. Rolą Związku w ramach szerszego przedsięwzięcia MIiR (wsparcie miast średnich i małych tracących funkcje społeczno-gospodarcze) będzie świadczenie pomocy doradczej dla miast ubiegających się o dotacje na zintegrowane programy rozwoju, które stworzą warunki do wyjścia ze spirali stagnacji. Przewiduje się, że w konkursie organizowanym przez MIiR w roku 2019 ok. 15 miast będzie mogło uzyskać średnio po 7 mln euro na przemyślany zestaw inwestycji lokalnych i projektów miękkich służących rozwojowi lokalnemu. Związek nie będzie brał udziału w wyborze beneficjentów, ale w ramach projektu zapewni pomoc doradczą dla ok. 50 miast kandydatów, które pomyślnie przejdą pierwszą turę kwalifikacji w konkursie MIiR i będą opracowywać wnioski aplikacyjne oraz zintegrowane plany rozwoju. Doradcy zatrudnieni przez Biuro ZMP będą później wspierać miasta, które otrzymają dotacje MIiR w trakcie realizacji programu. Norweski Związek Władz Lokalnych i Regionalnych (długoletni partner ZMP) zapewni współpracę i wymianę doświadczeń z miastami norweskimi w trakcie realizacji programu. Doświadczenia z wdrażania zintegrowanego planowania rozwoju będziemy przekazywać innym miastom członkowskim.
Z powodów niezależnych od ZMP i MIiR, rozpoczęcie realizacji programu jest już opóźnione o blisko rok w stosunku do pierwotnych planów, ale powinno rozpocząć się w II kwartale 2019 roku.

Budowa systemu monitorowania usług publicznych (SMUP) / SAS
Wraz z GUS, MSWiA oraz ZPP i ŚZGiP budujemy System Monitoringu Usług Publicznych (SMUP). Jest to projekt systemowy w ramach programu POWER 2.18. W pierwszym etapie prac, w latach 2017-2018, w wypracowaniu wskaźników dla usług technicznych i administracyjnych brało udział jako wolontariusze 25 miast członkowskich ZMP oraz 10 powiatów. W kolejnych 2 latach będziemy opracowywać i testować wskaźniki dla usług społecznych. Projekt zaowocuje powstaniem nowego portalu informacyjnego na stronie GUS-u, w którym za 3 lata każda JST w kraju będzie mogła porównać swoje najważniejsze usługi dostarczane mieszkańcom (łącznie ok 80-100 usług) pod względem efektywności kosztowej, dostępności, ilości i wymiaru jakościowego z usługami dostarczanymi przez inne jednostki. Wdrożenie projektu zakłada radykalne zwiększenie użyteczności danych statystyki publicznej do zarządzania miastami, z równoczesnym uproszczeniem sprawozdawczości.
Zanim jednak powstanie nowy System, Związek prowadzi własny monitoring (SAS), korzystając z danych dostępnych w statystyce publicznej i administracyjnej oraz pozyskując dane z miast. Biuro Związku zaprasza miasta do udziału w kolejnych cyklach monitorowania usług publicznych, w ramach Systemu Analiz Samorządowych. Za pośrednictwem internetu gromadzimy obecnie dane za rok 2017. SAS umożliwia dokonywanie porównań z innymi miastami, przy użyciu wielu wskaźników pozwalających na ocenę nakładów, efektów i efektywności usług. System jest dostępny na stronie internetowej

Upowszechnianie wiedzy i doświadczeń w zakresie PPP
Realizowany od 2017 r., we współpracy z Ministerstwem Inwestycji i Rozwoju, Związkiem Powiatów Polskich, Konfederacją Lewiatan i Fundacją Centrum PPP projekt „Rozwój partnerstwa publiczno-prywatnego w Polsce" ma na celu upowszechnienie wiedzy i dobrych praktyk realizacji inwestycji publicznych w tej formule, wśród pracowników administracji publicznej oraz stworzenie konkretnych narzędzi wspierających szerokie stosowanie PPP.
Po etapie przeszkolenia prawie 800 przedstawicieli JST z całej Polski w 2017 r., Związek w 2018 roku zorganizował w ramach projektu 7 wizyt studyjnych, umożliwiając prawie 70 uczestnikom poznanie szczegółów inwestycji zrealizowanych w PPP w różnych dziedzinach przez jednostki o zróżnicowanej wielkości (gmina Kobylnica, miasto Gdańsk, gmina Solec-Zdrój, miasto stołeczne Warszawa, gmina Świdnica, miasto Oława). Dodatkowo Związek był gospodarzem dwóch warsztatów tematycznych dotyczących zastosowania partnerstwa publiczno-prywatnego w działaniach rewitalizacyjnych, towarzyszących VI Kongresowi Urbanistów Polskich i XVI Samorządowemu Forum Kapitału i Finansów. Szczegóły działań w ramach projektu i materiały są dostępne na stronie www.ppp.gov.pl.

Monitoring Rozwoju Lokalnego
Projekt realizowany na mocy umowy z Ministerstwem Inwestycji i Rozwoju (w partnerstwie z KIPPiM) ze środków PO PT ma na celu wypracowanie uniwersalnego narzędzia dla miast do monitorowania stanu rozwoju lokalnego w oparciu o dostępne dane statystyczne i finansowe, zawsze w porównaniu z miastami podobnymi (należącymi do ścisłej grupy porównawczej pod względem liczby mieszkańców i dochodów na mieszkańca) lub z miastami wybranymi przez dane miasto do porównań (np. sąsiednimi, z tego samego województwa, itd.). Narzędzie to wspomoże osoby zarządzające miastami w diagnozie stanu rozwoju i w aktualizacji istniejącej strategii rozwoju lub strategii/programów sektorowych. Dane ze statystyki publicznej, Ministerstwa Finansów oraz innych ministerstw będą udostępnione docelowo w portalu ZMP jako jeden z elementów Systemu Analiz Samorządowych z końcem marca 2019. Będzie to przydatna pomoc dla zespołu zarządzającego miastem w dokonywaniu własnych analiz i wyborów. W procesie wypracowania i testowania narzędzia dużą pomoc okazały nam miasta członkowskie (Dąbrowa Górnicza, Przemyśl, Stalowa Wola, Wałbrzych, Wyszków i Starachowice), na przykładzie których testujemy to podejście i sprawdzamy jego praktyczną przydatność. Będzie ono wykorzystane jako jeden z instrumentów doradztwa w projekcie predefiniowanym norweskim (powyżej). Resort rozwoju jest zainteresowany szeroką promocją i upowszechnieniem tego systematycznego podejścia do analizy porównawczej problemów rozwojowych i skuteczności własnych polityk rozwiązywania tych problemów.

Zarządzanie nieruchomościami oraz podatkami i opłatami lokalnymi (PIN)
W ramach programu POWER 2.18 realizujemy na rzecz zainteresowanych miast członkowskich, które wyraziły akces, dwie edycje projektu nakierowanego na wdrażanie nowoczesnych rozwiązań zarządczych i informatycznych w obszarze zarządzania nieruchomościami oraz w obszarze podatków i opłat lokalnych. W edycji 2016-2018 na zaproszenie skierowane do wszystkich członków odpowiedziały Tarnów, Częstochowa, Ruda Śląska, Milanówek, Kalisz, Gorzów Wielkopolski, Zielona Góra oraz Rejowiec Fabryczny, a w edycji 2019-2020 akces do projektu zgłosiły Krosno, Jasło, Starachowice, Sandomierz, Radom i Kozienice. Projekty obejmują działania doradcze, szkoleniowe oraz zakupy sprzętu i oprogramowania do zarządzania tymi dwoma ważnymi obszarami.

Wsparcie kadr JST w zarządzaniu oświatą dla rozwoju szkół i kompetencji kluczowych uczniów
Celem projektu jest poprawa funkcjonowania i zwiększenie wykorzystania systemu wspomagania szkół w zakresie kompetencji kluczowych uczniów niezbędnych do poruszania się na rynku pracy.
I etap projektu był realizowany od kwietnia 2016 do marca 2018 r. z udziałem przedstawicieli Bydgoszczy, Dzierżoniowa, Goleniowa, Kielc, Kutna, Lublina, Poznania i Sępólna Krajeńskiego oraz 14 innych JST.
W II etapie projektu są prowadzone następujące działania:
• monitorowanie wdrażania opracowanych w I etapie lokalnych planów strategicznych rozwoju oświaty i wspomagania szkół w zakresie kompetencji kluczowych uczniów,
• wypracowanie nowego modelu doradztwa dla samorządowców oraz założeń systemu wsparcia, doskonalenia i rozwoju kompetencji kadr JST w zakresie realizacji zadań oświatowych.
Po wypracowaniu nowego modelu doradztwa i systemu wsparcia JST planowany jest ich pilotaż oraz wdrożenie, aby po zakończeniu finansowania pracownicy odpowiedzialni za zarządzanie oświatą w samorządach mogli uzyskiwać systematyczne i merytoryczne wsparcie z wykorzystaniem metod i materiałów wypracowanych w projekcie.
Nabór miast do pilotażu zaplanowano na II kwartał 2019 r. w formie odrębnego projektu konkursowego.
Liderem projektu jest Ośrodek Rozwoju Edukacji, a partnerem Związek Miast Polskich.

Związek Miast Polskich i miasta w odbudowie Niepodległości
Sto lat Związku Miast Polskich – wspólny obraz pamięci
Nie byłoby niepodległej Polski bez silnych i gospodarnych miast. W 100. rocznicę odbudowy samorządu terytorialnego i utworzenia Związku Miast Polskich, Związek włączył się w obchody stulecia Niepodległej Rzeczpospolitej. Z tej okazji wydaliśmy publikację „Sto lat Związku Miast Polskich 1917-2018” autorstwa Bogdana Mościckiego oraz przygotowaliśmy publicznie dostępną platformę informacyjno-edukacyjną „Miasta polskie w Niepodległej (1917-2018)”, która powstała na podstawie materiałów nadesłanych z miast i ich instytucji. Działania te dofinansowano ze środków Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017-2022”.


Biuro ZMP, Poznań, 31 grudnia 2018