Podczas zorganizowanej 25 marca telekonferencji mówiono o realizacji programu "Rozwój lokalny" w sytuacji stanu epidemii, a także o pracach nad tarczą antykryzysową oraz bieżących problemach miast.

W ramach realizowanego wspólnie z MFiPR programu „Rozwój lokalny” Związek Miast Polskich zorganizował 25 marca telekonferencję z udziałem prezydentów i burmistrzów 54 miast uczestniczących w II etapie projektu z udziałem środków norweskich. Wzięło w niej udział ponad 70 osób.

Przesunięty termin składania wniosków

Tomasz Potkański, zastępca dyrektora Biura ZMP, kierownik projektu predefiniowanego, komponentu realizowanego przez ZMP, poinformował miasta, że - w związku z pandemią wywołaną wirusem SARSCoV-2 i związanymi z nią ograniczeniami w życiu publicznym, w tym w funkcjonowaniu urzędów, nabór kompletnych propozycji projektów zostaje wydłużony do 30 października br. Była to odpowiedź Ministerstwa na interwencję ZMP na wniosek miast. T. Potkański przekazał też uczestnikom telekonferencji zapewnienie, że operator programu podejmuje kroki mające na celu zmniejszenie wymogów dotyczących procesów partycypacyjnych - trudnych do realizacji w obecnej sytuacji - określonych zarówno w Regulaminie naboru, jak i w karcie oceny merytorycznej. 

Przedstawiciele miast wyrażali uznanie dla pracy doradców ZMP. Będą oni nadal aktywnie wspierać proces przygotowania diagnozy (PRL i PRI) – on-line, telefonicznie i w innych formach, z wykorzystaniem dostępnej już analizy badań opinii młodzieży szkolnej ostatnich klas szkół średnich i przedsiębiorców. Będą również dzielili się swoim doświadczeniami we wdrażaniu pracy zdalnej on-line pracowników w zespołach rozproszonych. Wyzwaniem większym niż dotychczas będzie partycypacja. Jak stwierdził doradca strategiczny projektu Janusz Szewczuk, obecnie widać, jak bardzo rośnie znaczenie platform komunikacyjnych i jak wielką rolę może odegrać w tych czasach Program Rozwoju Instytucjonalnego (PRI) w JST. 

Problemy miast w związku ze stanem epidemii 

Poza tematami związanymi z realizacją projektu w nowych okolicznościach Andrzej Porawski, dyrektor Biura ZMP poinformował również miasta o trwających pracach nad tarczą antykryzysową. Przedstawiciele miast biorący udział w spotkaniu zgłaszali bieżące problemy, z którymi mierzą się dziś samorządy miast. Zostały one przekazane w formie listu do ministra Pawła Szefernakera, Pełnomocnika Rządu ds. Samorządu Terytorialnego (pismo w załączeniu).  

Przygraniczne trudności

Prezydenci i burmistrzowie mówili o problemach miast przy granicy z Czechami (Cieszyn, Wałbrzych), których mieszkańcy pracują po drugiej stronie granicy i nagle zostali pozbawieni możliwości dotarcia do pracy, co grozi utratą zatrudnienia, a także 
problemach miast przy granicy z Ukrainą. Prezydent Przemyśla, Wojciech Bakun  zwracał uwagę na to, że przez miasto przechodzą bez żadnej kontroli organizowane przez polski rząd duże transporty obywateli Ukrainy, którzy tworzą w centrum miasta (zwłaszcza przy dworcu) duże, kilkusetosobowe zgroma­dzenia, niespełniające żadnych wymogów nałożonych w związku ze zwalczaniem epidemii. Marta Majewska, burmistrz Hrubieszowa sygnalizowała problem, który zgłosili pracownicy kolei obsługujący ruch transgraniczny dotyczący zagrożenia wynikającego z braku jakichkolwiek zabezpieczeń współpracujących pracowników po stronie ukraińskiej.

Kwarantanna, targowiska

Wiele miast (m.in. Ełk, Jelenia Góra) zgłaszało problemy związane z organizacją miejsc kwarantanny, takich jak: brak jasnych standardów dotyczących organizacji kwarantanny, sprzeczne polecenia administracji rządowej, brak konsekwencji w kierowaniu na kwarantannę osób przez Sanepid, nieuprawnione oczekiwania i polecenia wobec samorządów miejskich ze strony wojewodów i w ślad za tym starostów, m.in. w zakresie zapewnienia obsługi (w tym medycznej) miejsc kwarantanny. Tadeusz Krzakowski, prezydent Legnicy postulował stworzenie warunków do odbierania odpadów komunalnych z klatek schodowych od osób objętych kwa­rantanną w miejscu zamieszkania.

W opinii miast istnieje konieczność pilnych zmian w zakresie stosowania prawa zamówień publicznych przy zwalczaniu epidemii (np. polecenia zakupu rozmaitych środków dla placówek medycznych ze strony wojewody) oraz uwzględnienia w przepisach szczególnych – obok obiektów handlowych – również targowisk. 

Wobec bezczynności organu stanowiącego

Uczestnicy telekonferencji zwracali również uwagę na pilną konieczność uregulowania m.in.: szczególnego trybu pracy organów kolegialnych, biegu rozlicznych terminów administracyjnych, podatkowych i dotyczących wielu innych procedur, uprawnienia do dotowania zakładów budżetowych w wysokości przekraczającej 50%, kwestii dotowania żłobków, przedszkoli i szkół niepublicznych, czasowego złagodzenia przepisów dotyczących indywidualnego wskaźnika zadłużenia (art. 242-244 ufp), a także możliwości podejmowania przez burmistrzów decyzji zastrzeżonych dla rad miast w przypadku bezczynności orga­nu stanowiącego, w sprawach dotyczących zwalczania epidemii.